Bí Quyết Chọn Dao Cối Và Xác Định Góc Chấn Inox Chuẩn Cho Máy Chấn
Giới thiệu về quá trình chấn gấp tấm inox
Chấn gấp inox là một trong những phương pháp gia công kim loại tấm được sử dụng phổ biến, giúp tạo hình vật liệu thành nhiều dạng góc và biên dạng khác nhau theo yêu cầu sản xuất.
Để tạo ra góc chấn chính xác, đường chấn đẹp và hạn chế trầy xước, biến dạng bề mặt inox, việc lựa chọn đúng dao và cối chấn đóng vai trò rất quan trọng. Bên cạnh đó, người vận hành cũng cần nắm rõ các thông số kỹ thuật của vật liệu, khuôn chấn và máy chấn để đảm bảo sản phẩm đạt độ chính xác và chất lượng như mong muốn.
Cách lựa chọn dao và cối chấn inox
♦ Chọn cối chấn theo độ dày vật liệu
Cối chấn V (V-die) là bộ phận nằm phía dưới, trực tiếp tạo hình cho tấm inox trong quá trình chấn. Khi lựa chọn cối, cần căn cứ vào độ dày vật liệu (T). Thông thường, độ rộng miệng cối V được lựa chọn trong khoảng 6–12 lần độ dày tấm inox.
Ví dụ, với tấm inox dày 1 mm, có thể lựa chọn cối có miệng V khoảng 6–12 mm.
Nếu sử dụng cối quá hẹp, vật liệu sẽ chịu lực tập trung lớn, dễ gây biến dạng và đòi hỏi lực chấn cao. Ngược lại, cối quá rộng có thể khiến quá trình tạo hình kém ổn định và ảnh hưởng đến độ chính xác của góc chấn.
♦ Chọn dao chấn và xác định bán kính chấn
Dao chấn (Punch) là bộ phận trực tiếp tiếp xúc với vật liệu và truyền lực xuống tấm inox. Hình dạng và bán kính đầu dao có ảnh hưởng lớn đến bán kính cong phía trong của sản phẩm sau khi chấn.
Trong thực tế, bán kính cong phía trong thường được lựa chọn tối thiểu khoảng 1 lần độ dày vật liệu (1T). Tuy nhiên, tùy loại inox, độ dày và yêu cầu sản phẩm, nên ưu tiên bán kính phù hợp hoặc lớn hơn để hạn chế nguy cơ nứt, biến dạng và ảnh hưởng đến bề mặt vật liệu.
Việc lựa chọn đúng dao, cối và bán kính chấn ngay từ đầu sẽ giúp quá trình gia công ổn định hơn, góc chấn chính xác hơn và nâng cao chất lượng thành phẩm.
Tính toán lực chấn và phục hồi đàn hồi (Springback)
Để xác định lực chấn phù hợp, cần dựa trên nhiều yếu tố như độ dày và chiều dài tấm inox, độ bền kéo của vật liệu, cùng với kích thước miệng cối được lựa chọn. Việc tính toán chính xác lực chấn giúp máy hoạt động ổn định, đồng thời đảm bảo khả năng tạo hình đúng yêu cầu.
Một đặc điểm cần đặc biệt lưu ý khi gia công inox là hiện tượng phục hồi đàn hồi (Springback) thường rõ rệt hơn so với thép thông thường. Sau khi dao chấn được nâng lên, vật liệu có xu hướng đàn hồi trở lại, khiến góc thực tế sau khi chấn có thể lớn hơn góc được thiết lập ban đầu.
Để khắc phục hiện tượng này, người vận hành có thể chấn sâu hơn so với góc mục tiêu (over-bending) hoặc sử dụng các phương pháp chấn có khả năng kiểm soát chính xác góc như bottoming hoặc coining. Việc bù trừ hợp lý sẽ giúp đạt được góc chấn chính xác, đồng đều và ổn định giữa các sản phẩm.